LIFE

Άραγε ξέρουμε να ακούμε?

Πρόσφατα διάβασα ένα άρθρο στο Harvard Business Review το οποίο αφορούσε το τι σημαίνει ‘είμαι πραγματικά ένας καλός ακροατής’. Σύμφωνα με την αρθρογράφο, οι περισσότεροι θεωρούμε πως το να είμαστε καλοί ακροατές και κατ’ επέκταση καλοί συνομιλητές, σημαίνει πως δεν διακόπτουμε τον άλλον όταν μιλάει, δείχνουμε πως προσέχουμε όσα μας λέει με χαρακτηριστικές εκφράσεις του προσώπου μας και με λεκτικά επιφωνήματα όπως ‘αχά’, ‘μμμμ’ κλπ και μπορούμε εύκολα να επαναλάβουμε τα λεγόμενά του, λέξη προς λέξη, για να του το αποδείξουμε κιόλας άμα θέλει ,χα! Αστειεύομαι, όμως αυτό που θα μπορούσε να δείξει ότι τον παρακολουθούμε ουσιαστικά, αλλά και να επιβεβαιώσει ότι όντως καταλάβαμε τα όσα μας είπε θα ήταν μια φράση όπως ‘Για να καταλάβω, αυτό που εννοείς είναι …’ κλπ.

Νέα έρευνα ωστόσο έδειξε πως τα παραπάνω στοιχεία συνθέτουν μεν έναν καλό ακροατή, αλλά αυτόν του μέσου όρου. Προέκυψαν λοιπόν 4 ευρήματα, τα οποία μπορούν να μας βελτιώσουν στις συνομιλίες και τις συζητήσεις μας και να μας ξεχωρίσουν ως πραγματικά καλούς ακροατές:

  1. Το να ακούω το συνομιλητή μου δεν είναι απαραίτητο πως φαίνεται από το ότι είμαι σιωπηλός και γνέφω καταφατικά. Πόσες φορές σου έχει τύχει να ακούς πως ο διπλανός σου κάτι σου λέει, τον κοιτάς, απευθύνεται σε σένα ναι, αλλά το μυαλό σου δεν έχει λάβει κανένα από τα μηνύματά του; Αρκετές πιθανόν, όπως σε όλους μας, γιατί άνθρωποι είμαστε και βιώνουμε πολύ στρεσογόνα καθημερινότητα, είναι γεγονός. Παρ’ όλα αυτά, σε μια συζήτηση το να είμαι καλός ακροατής συνεπάγεται πως θα ζητήσω έξτρα πληροφορίες και θα δείξω ενδιαφέρον. Γιατί πρόκειται για έναν διμερή διάλογο και όχι για μια παράταξη μεταξύ ομιλητή και ακροατή.
  2. Το να ακούω το συνομιλητή μου σημαίνει πως τον ενθαρρύνω να εκφραστεί και να διατυπώσει τη θέση του, ενισχύοντας έτσι την αυτοπεποίθησή του. Ουσιαστικά, δημιουργώ ένα ‘ασφαλές’ για εκείνον περιβάλλον, χωρίς να ασκώ κριτική, να τον αποκαρδιώνω, να τον υποτιμώ, να τον κάνω να νιώθει αμήχανα, αλλά έχοντας σκοπό να έχει μια ‘όμορφη εμπειρία’ μαζί μου. Πόσο σπουδαίο εύρημα!
  3. Το να είμαι καλός ακροατής, σημαίνει πως επιδιώκω μια ‘συνεργασία’. Ναι, δεν είμαι εκεί για να εντοπίσω και να υπερτονίσω τα λάθη. Είμαι εκεί για να βρω τα κοινά σημεία, να βρω λύσεις στις διαφωνίες και νέες ιδέες. Γιατί, το θέμα μας είναι η συζήτηση, όχι το να κερδίσουμε σε ένα debate.
  4. Το να είμαι καλός ακροατής σημαίνει πως εφόσον έχουν προηγηθεί τα προηγούμενα βήματα, έχω να δώσω κάποιες προτάσεις ή κάποιες συμβουλές. Αυτό βέβαια είναι ένα λεπτό σημείο. Για να γίνει αποδεκτή η πρότασή μου προϋποθέτει ότι έχω προσπαθήσει να μπω στα παπούτσια του άλλου, έχω μαλακώσει τις γωνίες μου και είμαι ανοιχτή σε κάτι διαφορετικό από την οπτική μου γωνία. Διαφορετικά προφανώς η συμβουλή-πρότασή μου δεν θα εκτιμηθεί με τον καλύτερο τρόπο.

Φαντάσου λοιπόν, πως ο καλός ακροατής δεν παρομοιάζεται πλέον με ένα σφουγγάρι που απορροφά ότι έρχεται στην επιφάνειά του. Παρομοιάζεται με ένα τραμπολίνο. Ναι, γιατί δεν είναι παθητικός δέκτης, αλλά έχει εποικοδομητικό ρόλο στη συζήτηση και βάζει το λιθαράκι του στην ανάπτυξη μιας υγιούς δυναμικής.

good-listening

Ωστόσο, αυτό το άρθρο με έκανε να σκεφτώ τη μεγαλύτερη εικόνα, αυτή της επικοινωνίας.  Αν από το σχολείο ή τα φοιτητικά χρόνια για παράδειγμα ένας νέος αποθαρρυνόταν κάθε φορά που επιχειρούσε να πει τη γνώμη του από τους συμμαθητές ή τον καθηγητή του, τότε πως θα μάθαινε να σέβεται τον εαυτό του για τα πιστεύω και τις στάσεις του; Δεν θα γέμιζε αμφιβολίες και συμπλέγματα κατωτερότητας; Αισθήματα που αν δεν διορθώνονταν έγκαιρα θα γέμιζαν την ψυχή του με οργή ή με φόβο. Ποιο να διαλέξει κανείς ως το πιο ανώδυνο για τη ψυχή του νέου; Η δασκάλα στην τάξη μας έλεγε ‘Όχι όλοι μαζί, ένας ένας, με χεράκι’ και όσο να πεις, καλά μας έλεγε. Αλλά έξω από την τάξη, στα προαύλια και στα πάρκα λίγα είναι τα περιστατικά bullying που σχετίζονται με λεκτική βία; Εντάξει, όντως είναι άλλο θέμα με μεγάλες προεκτάσεις, όμως μια ‘κακή συζήτηση’ μπορεί εύκολα να αποκτήσει στοιχεία λεκτικής βίας.

Ερχόμενοι στην ενήλικη ζωή τώρα, το κόστος των μη επιτυχημένων διαλόγων δεν είναι και μικρό. Το να μην ξέρουμε να ακούμε ή το να μη θέλουμε να ακούσουμε μπλοκάρει την επικοινωνιακή δίοδο με τους υπόλοιπους. Στον επαγγελματικό χώρο χάνονται ευκαιρίες και συχνά μένουν άλυτα τα προβλήματα. Οι σχέσεις μας στέκονται στην επιφάνεια ή γίνονται ανειλικρινείς. Και ναι, όταν έχεις περισσότερη διάθεση να επικρίνεις τον άλλον, παρά να τον καταλάβεις, ρίχνοντας και τον εγωισμό σου αν τύχει να έχεις άδικο, όσο και να ακολουθήσεις τα παραπάνω ευρήματα-βήματα, η αίσθηση που θα αναδυθεί θα είναι πικρή και για τους δύο τελικά. Σε αυτό το blog όμως έγινε μια αρχή για να μάθουμε να ακούμε, να συνομιλούμε και να επικοινωνούμε καλύτερα  🙂

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s